Poniedziałek, 2 listopada Imieniny: Bogdan, Bohdana, Tobiasz
Kontakt
Teraz Poniedziałek, 2 listopada 2026
Przewodnik

Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie — historia i zbiory

• Jakub Chmiel • 3 min czytania

Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
Fot. Archetyp · „Zamek, skrzydło zachodnie2.” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Warmii i Mazur to największa placówka muzealna w województwie warmińsko-mazurskim. Siedziba mieści się w gotyckim Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie.

Muzeum Warmii i Mazur zajmuje część średniowiecznego zamku kapituły warmińskiej i pełni funkcję głównej instytucji gromadzącej zabytki z regionu Warmii i Mazur. Kolekcje obejmują materiały z archeologii, historii, numizmatyki, sztuki i kultury ludowej. Wnętrza ekspozycyjne mieszczą się m.in. w pomieszczeniach, które kiedyś służyły administratorowi dóbr kapituły warmińskiej.

Historia

Pierwsze muzeum w Olsztynie uruchomiono w lipcu 1921 roku jako placówkę o charakterze plebiscytowo-etnograficznym. Kierownictwo tamtej instytucji sprawowali miejscy nauczyciele, wśród nich Leonard Fromm i Hugo Hermann Gross.

Za datę powstania Muzeum Warmii i Mazur przyjmuje się 29 marca 1945 roku, dzień przybycia Hieronima Skurpskiego do Olsztyna. Pierwotnie muzeum funkcjonowało pod nazwą "Muzeum Mazurskie", a od 1975 roku nosi nazwę "Muzeum Warmii i Mazur".

Co zawierają zbiory?

Zbiory obejmują zabytki z obszaru Warmii i Mazur w takich dziedzinach jak archeologia, historia, numizmatyka, sztuka oraz rzemiosło artystyczne. W kolekcjach znajdują się również materiały piśmiennicze i eksponaty kultury ludowej. Wśród wyróżniających się grup znajdują się rzeźba gotycka, malarstwo religijne Warmii, portret holenderski oraz grafika współczesna.

W zbiorach bibliotecznych muzeum przechowywany jest jedyny w Polsce inkunabuł medyczny pochodzący z biblioteki Mikołaja Kopernika. Na ścianie krużganka zamkowego eksponowana jest tablica eksperymentalna z 1517 roku wykona­na własnoręcznie przez astronoma. Do zasobów muzeum trafiły też starodruki, m.in. XVIII-wieczny atlas świata Johanna Baptisty Homanna oraz dzieło Christopha Hartknocha z 1684 roku.

Majątek i oddziały muzeum

Muzeum administruje kilkoma obiektami poza zamkiem w Olsztynie. Własność instytucji obejmuje m.in. zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim oraz pałac Dohnów w Morągu. Część obiektów działa jako oddziały prezentujące lokalne dziedzictwo kulturowe.

Poniżej wykaz głównych nieruchomości i oddziałów należących do Muzeum Warmii i Mazur:

  • Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie
  • Zamek Biskupów Warmińskich w Lidzbarku Warmińskim
  • Pałac Dohnów w Morągu
  • Pola Grunwaldzkie w Stębarku (stanowiące od 2011 r. samodzielne Muzeum Bitwy pod Grunwaldem)
  • Część ratusza w Szczytnie (Muzeum Mazurskie)
  • Galeria „Zamek” w Reszlu
  • Muzeum w Mrągowie
  • Muzeum "Dom Gazety Olsztyńskiej" oraz Muzeum Przyrody w Olsztynie

Kierownictwo muzeum

Sprawowaniem dyrekcji muzeum zajmowały się kolejne osoby od momentu jego sformalizowania w 1945 roku. Krótkie listowanie kierowników pokazuje ciągłość zarządzania i zmiany kadrowe w czasie powojennym.

  • Hieronim Skurpski (1945–1964)
  • Józef Fajkowski (1964–1965)
  • Bogusław Kopydłowski (1965–1970)
  • Władysław Ogrodziński (1970–1983)
  • Jerzy Sikorski (1983–1987)
  • Janusz Cygański (1987–2013)
  • Elżbieta Jelińska (2013–2017)
  • Piotr Żuchowski (od 2017)

Cykliczne wydarzenia

Muzeum organizuje wydarzenia odbywające się regularnie, realizowane głównie w przestrzeniach zamkowych. Do stałych punktów oferty należą koncerty pod hasłem "Cavata" na olsztyńskim zamku oraz wykłady zamkowe poświęcone tematom historycznym i regionalnym.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Kto jest dyrektorem Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie?
Dyrektorem muzeum od 2017 roku jest Piotr Żuchowski.
Ile trwa zwiedzanie Muzeum Warmii i Mazur?
Dostępne informacje nie podają czasu typowego zwiedzania; nie ma w źródłach określonej średniej długości wizyty.
Jakie są godziny otwarcia Muzeum Przyrody w Olsztynie?
Godziny otwarcia Muzeum Przyrody nie są podane w przekazanych materiałach.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Jakub Chmiel

Nazywam się Jakub Chmiel i w redakcji olsztynzbliska.pl prowadzę sekcję Przewodnik. Podpowiadam, gdzie zjeść, gdzie się zatrzymać i co zobaczyć w Olsztynie — od ścisłego centrum po okolice, do których warto wyjechać na weekend.

Czytaj również