Muzeum Warmii i Mazur zajmuje część średniowiecznego zamku kapituły warmińskiej i pełni funkcję głównej instytucji gromadzącej zabytki z regionu Warmii i Mazur. Kolekcje obejmują materiały z archeologii, historii, numizmatyki, sztuki i kultury ludowej. Wnętrza ekspozycyjne mieszczą się m.in. w pomieszczeniach, które kiedyś służyły administratorowi dóbr kapituły warmińskiej.
Historia
Pierwsze muzeum w Olsztynie uruchomiono w lipcu 1921 roku jako placówkę o charakterze plebiscytowo-etnograficznym. Kierownictwo tamtej instytucji sprawowali miejscy nauczyciele, wśród nich Leonard Fromm i Hugo Hermann Gross.
Za datę powstania Muzeum Warmii i Mazur przyjmuje się 29 marca 1945 roku, dzień przybycia Hieronima Skurpskiego do Olsztyna. Pierwotnie muzeum funkcjonowało pod nazwą "Muzeum Mazurskie", a od 1975 roku nosi nazwę "Muzeum Warmii i Mazur".
Co zawierają zbiory?
Zbiory obejmują zabytki z obszaru Warmii i Mazur w takich dziedzinach jak archeologia, historia, numizmatyka, sztuka oraz rzemiosło artystyczne. W kolekcjach znajdują się również materiały piśmiennicze i eksponaty kultury ludowej. Wśród wyróżniających się grup znajdują się rzeźba gotycka, malarstwo religijne Warmii, portret holenderski oraz grafika współczesna.
W zbiorach bibliotecznych muzeum przechowywany jest jedyny w Polsce inkunabuł medyczny pochodzący z biblioteki Mikołaja Kopernika. Na ścianie krużganka zamkowego eksponowana jest tablica eksperymentalna z 1517 roku wykonana własnoręcznie przez astronoma. Do zasobów muzeum trafiły też starodruki, m.in. XVIII-wieczny atlas świata Johanna Baptisty Homanna oraz dzieło Christopha Hartknocha z 1684 roku.
Majątek i oddziały muzeum
Muzeum administruje kilkoma obiektami poza zamkiem w Olsztynie. Własność instytucji obejmuje m.in. zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim oraz pałac Dohnów w Morągu. Część obiektów działa jako oddziały prezentujące lokalne dziedzictwo kulturowe.
Poniżej wykaz głównych nieruchomości i oddziałów należących do Muzeum Warmii i Mazur:
- Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie
- Zamek Biskupów Warmińskich w Lidzbarku Warmińskim
- Pałac Dohnów w Morągu
- Pola Grunwaldzkie w Stębarku (stanowiące od 2011 r. samodzielne Muzeum Bitwy pod Grunwaldem)
- Część ratusza w Szczytnie (Muzeum Mazurskie)
- Galeria „Zamek” w Reszlu
- Muzeum w Mrągowie
- Muzeum "Dom Gazety Olsztyńskiej" oraz Muzeum Przyrody w Olsztynie
Kierownictwo muzeum
Sprawowaniem dyrekcji muzeum zajmowały się kolejne osoby od momentu jego sformalizowania w 1945 roku. Krótkie listowanie kierowników pokazuje ciągłość zarządzania i zmiany kadrowe w czasie powojennym.
- Hieronim Skurpski (1945–1964)
- Józef Fajkowski (1964–1965)
- Bogusław Kopydłowski (1965–1970)
- Władysław Ogrodziński (1970–1983)
- Jerzy Sikorski (1983–1987)
- Janusz Cygański (1987–2013)
- Elżbieta Jelińska (2013–2017)
- Piotr Żuchowski (od 2017)
Cykliczne wydarzenia
Muzeum organizuje wydarzenia odbywające się regularnie, realizowane głównie w przestrzeniach zamkowych. Do stałych punktów oferty należą koncerty pod hasłem "Cavata" na olsztyńskim zamku oraz wykłady zamkowe poświęcone tematom historycznym i regionalnym.


Informacje praktyczne
- Adres: Zamkowa 2, 10-074 Olsztyn — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: muzeum.olsztyn.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,4 (4 555 opinii)